Oznaczanie treści AI od 28.10: zdjęcie i chatbot tak, opis nie
Od 28 października polska Komisja ds. AI może kontrolować i karać. Sklep oznacza realistyczne zdjęcia z generatora i czat AI. Opis produktu z ChatGPT etykiety nie wymaga.
Korneliusz Pijarzałożyciel CLE Commerce28 października 2026 r. polski nadzór nad sztuczną inteligencją dostaje narzędzia: kontrolę, postępowanie i kary. Dla sklepu internetowego, który pisze opisy w ChatGPT, generuje zdjęcia i ma czat na stronie, oznaczanie treści AI przestaje być teorią.
Naszym zdaniem sklep musi oznaczać mniej, niż się obawia. Opis produktu z ChatGPT etykiety nie potrzebuje. Potrzebuje jej fotorealistyczne zdjęcie z generatora, które pokazuje produkt inaczej niż w rzeczywistości albo modelkę, której nie ma. Czat AI musi się przedstawić w pierwszej wiadomości. Te obowiązki działają od 2 sierpnia, a od 28 października ktoś może sprawdzić, czy je spełniasz. Tak czytamy cztery sygnały z ostatnich tygodni.
Sygnał 1. Od 28 października Komisja może kontrolować i karać
Polska ustawa o sztucznej inteligencji, formalnie ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003), obowiązuje od 11 sierpnia. Art. 127 odsunął jednak o trzy miesiące od ogłoszenia, na 28 października, opinie indywidualne, kontrolę, postępowanie i kary.
Ustawa nie dokłada krajowego obowiązku oznaczania ani własnych stawek kar. Kary nakłada się „w przypadkach, wysokości i na warunkach określonych w rozdziale XII rozporządzenia 2024/1689” (art. 104), czyli AI Act: za naruszenie art. 50 do 15 mln euro albo do 3% światowego obrotu, a dla małych i średnich firm niższa z tych kwot.
Kontrola jest z zasady zdalna, najwcześniej 7 dni po zawiadomieniu. Skargę może złożyć każdy, także klient albo konkurent. Komisja może najpierw wydać ostrzeżenie, a sklep ma 21 dni, żeby odpowiedzieć, co poprawił. Sklep może też sam zapytać: opinia indywidualna kosztuje 150 zł, Komisja ma na nią 30 dni (w sprawach skomplikowanych 60), a milczenie w terminie oznacza zgodę ze stanowiskiem z wniosku.
Sygnał 2. Komisja ma przewodniczącą, prace ruszą w listopadzie
18 września Sejm powołał Pamelę Krzypkowską na przewodniczącą Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), 24 września zgodę dał Senat. Ministerstwo Cyfryzacji zapowiadało: „w październiku 2026 r. będzie przewodniczący, a w listopadzie Komisja rozpocznie działalność”. W Komisji zasiądą przedstawiciele UOKiK, KNF, KRRiT i UKE. Dla sklepu liczy się pierwszy z nich, bo to urząd, który na co dzień ocenia, czy sprzedawca nie wprowadza klienta w błąd.
Sygnał 3. Komisja Europejska opisała zdjęcie, opis i czat
20 lipca Komisja Europejska opublikowała wytyczne do art. 50 AI Act, uzupełnione kodeksem praktyk z unijnymi ikonami do oznaczania. Wytyczne nie są prawem, ale podają przykłady prosto ze sklepu.
Zdjęcie produktu. AI Act każe oznaczać deepfake, czyli „wygenerowane przez AI lub zmanipulowane przez AI obrazy, treści dźwiękowe lub treści wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia, które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe” (art. 3 pkt 60). Wytyczne zaliczają do nich zdjęcie produktu z AI, które może wprowadzić w błąd co do jego wyglądu, cech lub użycia, na przykład pokazuje go ładniejszym niż w rzeczywistości. Prawdziwy produkt na tle z generatora deepfake’iem nie jest, jeśli tło nie myli co do produktu. Korekta koloru, zmiana skali i tło dla estetyki też nie.
Modelka z generatora. Za „osoby” wytyczne uznają też realistyczne postacie z AI, które mogłyby istnieć. Fotorealistyczna modelka w sesji produktowej najpewniej spełnia definicję, choć wytyczne oceniają całość i sam fotorealizm niczego nie przesądza.
Opis produktu. Wytyczne wymieniają go wśród tekstów poza obowiązkiem: „AI-manipulated text that is part of a company’s advertisement or product descriptions (not including any claims related to e.g. health, consumer safety or sustainability)”. Nawias dotyczy sklepów z suplementami, kosmetykami i towarami „eko”.
Czat na stronie. Obowiązek z art. 50 ust. 1 ma dostawca systemu. Sklep z gotowym czatem zewnętrznej firmy jest podmiotem stosującym, ale sklep, który zbudował czat sam i uruchomił go pod własną nazwą, według wytycznych jest dostawcą. Ludzkie imię i zdjęcie bota utrudniają uznanie, że rozmowa z AI jest „oczywista”. Informacja ma paść „w jasny i wyraźny sposób, najpóźniej w momencie pierwszej interakcji” (art. 50 ust. 5). Ten sam przepis obejmuje agentów AI, którzy robią zakupy w czyimś imieniu; o tym, że klienci już kupują przez AI, pisaliśmy w sierpniu.
Wpis na blogu. Tekst oznacza się, gdy jest publikowany „w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym” (art. 50 ust. 4), na przykład o zdrowiu, bezpieczeństwie konsumentów czy środowisku. Etykieta nie jest potrzebna, gdy tekst przeszedł merytoryczny przegląd człowieka z wiedzą, a ktoś odpowiada za publikację; sprawdzenie pisowni nie wystarcza. Treści sprzed 2 sierpnia nie trzeba oznaczać wstecz.
| Co w sklepie | Oznaczać jako AI? |
|---|---|
| Opis produktu z ChatGPT | Nie. Twierdzenia o zdrowiu, bezpieczeństwie lub ekologii niech sprawdzi człowiek |
| Zdjęcie produktu z generatora, które zmienia jego wygląd | Tak, podpisem przy zdjęciu |
| „Modelka” z generatora | Tak, gdy wygląda jak prawdziwe zdjęcie |
| Prawdziwe zdjęcie z tłem z AI, retusz | Nie, jeśli nie zmienia obrazu produktu |
| Czat AI na stronie | Tak, w pierwszej wiadomości |
| Wpis na blogu | Tylko tekst o sprawach publicznych bez merytorycznego przeglądu |
U nas od 19 sierpnia ilustracje AI na blogu mają podpis „Ilustracja wygenerowana z pomocą AI dla CLE Commerce.” To stylizowane grafiki, których nikt nie weźmie za zdjęcie hali, ale czytelnik ma wiedzieć, co jest grafiką. Zdjęcia magazynu na stronach usług są prawdziwe, bo sklep, który szuka obsługi magazynowej dla sklepu internetowego, ma zobaczyć halę, do której naprawdę pojedzie jego towar.
Sygnał 4. Grudniowy termin to sprawa dostawców, nie sklepu
Rozporządzenie (UE) 2026/1744, akt zbiorczy upraszczający AI Act, dał czas do 2 grudnia 2026 r. tylko dostawcom generatorów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia, i tylko na znakowanie wyników w formacie do odczytu maszynowego (art. 50 ust. 2). Sklepu ten termin nie dotyczy. Wytyczne dodają, że znak wodny zapisany w pliku nie zastępuje etykiety, którą widzi człowiek.
Nasze zdanie
Zgadzamy się z tym, gdzie prawo postawiło granicę. Nie karze za to, że opis napisał program. Pilnuje, żeby klient nie pomylił się co do tego, co widzi i z kim rozmawia. Dla małego sklepu to tanie: podpis pod kilkoma zdjęciami i jedno zdanie w oknie czatu.
Nie zgadzamy się z odruchem „oznaczmy wszystko, na wszelki wypadek”. Etykieta pod każdym opisem nic klientowi nie mówi i uczy go pomijać etykiety, także te ważne. Prawdziwe ryzyko to zdjęcie ładniejsze od produktu. Podpis „wygenerowane przez AI” go nie usuwa, bo wprowadzania w błąd co do cech produktu zakazują też przepisy o nieuczciwych praktykach rynkowych, z AI czy bez. Taki towar wraca do sklepu jako zwrot.
28 października nie dodaje sklepowi obowiązku. Dodaje urząd, do którego klient albo konkurent może wysłać skargę ze zrzutem ekranu. Porządek zrobiony w październiku to decyzja sklepu, ten sam porządek po ostrzeżeniu Komisji ma termin 21 dni.
Plan do 28 października
- Do 9 października: spis. Wypisz, gdzie działa AI: opisy, zdjęcia, czat, blog, posty. Grafiki z generatora w postach traktuj jak zdjęcia produktowe.
- Do 16 października: zdjęcia. Fotorealistyczne zdjęcia z generatora i „modelki” podpisz przy samym zdjęciu, np. „Zdjęcie wygenerowane przez AI”, albo użyj unijnej ikony do oznaczania treści AI. Retuszu i tła dla estetyki nie podpisuj. Zdjęcia od agencji? Zapisz w zleceniu, że dostarcza je z oznaczeniem.
- Do 16 października: czat. Napisz do własnego czatu jak klient. Pierwsza wiadomość ma mówić, że odpowiada asystent AI. Bot z ludzkim imieniem i zdjęciem ma to powiedzieć wprost.
- Do 23 października: opisy z twierdzeniami. Opisy z hasłami o zdrowiu, bezpieczeństwie albo ekologii niech merytorycznie przeczyta ktoś z wiedzą; zapisz, kto i kiedy. Osobne zasady dla haseł ekologicznych opisaliśmy przy zakazie ogólnych haseł „eko”.
- Do 23 października: blog. Podaj na stronie, kto odpowiada za treści bloga, z kontaktem.
- Od 28 października: przypadki sporne. Jedno zagadnienie, np. konkretną sesję zdjęciową, możesz opisać we wniosku o opinię indywidualną (art. 9 do 12 ustawy o systemach sztucznej inteligencji).
To nie jest porada prawna. Przy zdjęciach na granicy definicji i przy czacie od zewnętrznej firmy zapytaj prawnika albo dostawcę narzędzia.
Źródła
- Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003 (art. 5, 9 do 13, 49, 59, 61, 104 i 127; ogłoszona 27 lipca 2026)
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act) (art. 3 pkt 3, 4 i 60, art. 50, art. 99 ust. 4 i 6, art. 113)
- Rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 r. zmieniające AI Act (akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI), Dz.Urz. UE z 24 lipca 2026 (art. 1 pkt 39: nowy art. 111 ust. 4, termin 2 grudnia 2026)
- Komisja Europejska, „Guidelines on transparency obligations for providers and deployers of AI systems”, 20 lipca 2026 (dostawca i podmiot stosujący, czat, deepfake, zdjęcie produktu, opisy produktów, przegląd redakcyjny, treści sprzed 2 sierpnia)
- Komisja Europejska, „Code of Practice on Transparency of AI-generated Content” (kodeks z 10 czerwca 2026, około 190 sygnatariuszy do końca lipca, unijne ikony)
- Komisja Europejska, „Transparency obligations under Article 50 of the AI Act” (pytania i odpowiedzi: okres przejściowy, brak obowiązku oznaczania wstecz, kary)
- Uchwała Sejmu z 18 września 2026 r. w sprawie powołania Przewodniczącego KRiBSI, M.P. 2026 poz. 945 i uchwała Senatu z 24 września 2026 r., M.P. 2026 poz. 946
- Ministerstwo Cyfryzacji, „Ustawa o systemach AI: bezpieczny rozwój sztucznej inteligencji w Polsce”, 27 lipca 2026 (skład Komisji, harmonogram: przewodniczący w październiku, Komisja od listopada)
- wnp.pl, „Sejm zdecydował ws. Pameli Krzypkowskiej jako szefowej Komisji ds. AI”, 18 września 2026
