Naprawa zamiast wymiany doda rok odpowiedzialności. Policz to teraz
Projekt UC154 kończy uzgodnienia w Komitecie do Spraw Europejskich: naprawa w reklamacji przedłuży odpowiedzialność sprzedawcy o 12 miesięcy, wymiana nie. Kalendarz projektu, rachunek naprawy i wymiany oraz plan dla działu reklamacji sklepu RTV/AGD.
Korneliusz Pijarzałożyciel CLE CommerceNa stanowisku zwrotów każda reklamowana sztuka kończy tak samo: kontrola, decyzja sklepu i jedno z dwóch wydań, do serwisu albo nowa sztuka do klienta. Projekt ustawy UC154, który we wrześniu 2026 kończy uzgodnienia w Komitecie do Spraw Europejskich, dokłada do tej decyzji cenę, której dziś w niej nie ma: naprawa przedłuża odpowiedzialność sprzedawcy o 12 miesięcy, wymiana nie. Termin, w którym Polska miała to wdrożyć, minął 31 lipca 2026.
Naszym zdaniem sklep z RTV i AGD nie powinien czekać na Dziennik Ustaw. Rachunek naprawy i wymiany dla dziesięciu najczęściej reklamowanych produktów da się zrobić w tydzień na danych, które dział reklamacji już ma. Projekt przewiduje wejście w życie 14 dni po ogłoszeniu i nie obejmie umów zawartych wcześniej, więc każda sprzedaż po tej dacie idzie na nowych zasadach.
Co dokładnie zmienia się w reklamacji
Projekt zmienia ustawę o prawach konsumenta w czterech miejscach, które dotykają sprzedawcy. Najważniejsze jest zdanie dodawane do art. 43c: „Jeżeli doprowadzenie towaru do zgodności z umową obejmowało jego naprawę, okres odpowiedzialności przedsiębiorcy ulega jednokrotnemu przedłużeniu o dwanaście miesięcy.” To art. 16 dyrektywy 2024/1799 przepisany słowo w słowo.
Drugie miejsce to obowiązek informacyjny. Zanim sklep naprawi albo wymieni towar, ma poinformować konsumenta o prawie wyboru między naprawą a wymianą oraz o tym, że wybór naprawy przedłuża okres odpowiedzialności o rok. Wykaz prac Rady Ministrów tłumaczy to na przykładzie pralki, która psuje się 18 miesięcy po zakupie: sprzedawca uznaje reklamację, ocenia, że pralkę można naprawić, i ma obowiązek powiedzieć klientowi, że przy naprawie dostanie dodatkowe 12 miesięcy ochrony.
Trzecie: podczas naprawy sprzedawca może nieodpłatnie użyczyć towar zamienny, także odnowiony, a na wniosek konsumenta wymienić wadliwy towar na odnowiony. Czwarte: zadeklarowana możliwość naprawy staje się cechą zgodności towaru z umową. Jeżeli w karcie produktu stoi „naprawialny”, a naprawy nie da się zorganizować, to podstawa reklamacji.
Osobny rozdział dotyczy producentów, importerów i dystrybutorów towarów z załącznika II dyrektywy, czyli głównie dużego AGD, odkurzaczy, wyświetlaczy, telefonów i tabletów. Ci muszą naprawiać także poza okresem odpowiedzialności, nieodpłatnie albo za rozsądną cenę, pod karą od 500 do 20 000 zł, a przy powtórnym naruszeniu w ciągu 12 miesięcy od 1 500 do 40 000 zł, nakładaną przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej. Sklep, który jest tylko sprzedawcą, tych kar nie płaci; jego koszt siedzi w dodatkowym roku odpowiedzialności.
Gdzie jest projekt i jaki ma kalendarz
Dyrektywę uchwalono 13 czerwca 2024, ogłoszono 10 lipca 2024, a termin transpozycji upłynął 31 lipca 2026. Polski projekt trafił do Rządowego Centrum Legislacji 15 czerwca 2026 z Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jako wnioskodawcą. Uzgodnienia i konsultacje zamknięto w lipcu, 24 sierpnia projekt był na Komitecie Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji, 1 września skończył się tryb obiegowy w Komitecie do Spraw Europejskich, 9 września Komitet dostał tekst ostateczny do potwierdzenia, a 11 września Ministerstwo Finansów podtrzymało swoją uwagę z protokołu rozbieżności. Uwaga dotyczy etatów i wydatków urzędów, nie obowiązków sprzedawców. Wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów wciąż podaje planowany termin przyjęcia: trzeci kwartał 2026, czyli do końca września.
Przed projektem zostały Stały Komitet Rady Ministrów, Komisja Prawnicza, Rada Ministrów, notyfikacja i Sejm. W wersji z 20 sierpnia 2026 ustawa wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia; do umów zawartych wcześniej stosuje się przepisy dotychczasowe. Konfederacja Lewiatan w konsultacjach uznała 14 dni za termin niewystarczający i zaproponowała trzy miesiące. Jeżeli rząd dotrzyma własnego planu, a Sejm zajmie się projektem jesienią, nowe zasady mogą objąć sprzedaż z pierwszego kwartału 2027. To nasze szacowanie, nie data z dokumentu.
Naprawa czy wymiana: rachunek, który zmienia rok
Dziś sprzedawca patrzy na reklamację przez koszt bezpośredni. Wymiana to nowa sztuka z magazynu, kurier i odbiór wadliwej. Naprawa to kurier do serwisu i z powrotem, diagnoza, robocizna, część i czas oczekiwania klienta. Po zmianie do naprawy dochodzi składnik, którego dziś nie ma: 12 miesięcy, w których ta sama sztuka może wrócić z kolejną wadą na koszt sklepu.
Po stronie wymiany rachunek też się zmienia. Projekt pozwala za zgodą konsumenta wymienić towar na odnowiony, co daje ujście dla sztuk, które po naprawie nie mogą wrócić do sprzedaży jako nowe. Dla działu reklamacji oznacza to trzy strumienie zamiast dwóch: naprawa, wymiana na nową i wymiana na odnowioną, a każdy wymaga w magazynie osobnej ścieżki i oznaczenia, żeby sztuka odnowiona nie trafiła do wysyłki jako nowa.
Obecny art. 43d ustawy o prawach konsumenta zostaje: sprzedawca może wybrać inny sposób doprowadzenia do zgodności niż żąda konsument, jeżeli wybrany sposób jest niemożliwy albo wymagałby nadmiernych kosztów. Po zmianie to porównanie musi uwzględniać rok dodatkowej odpowiedzialności, a bez policzonego kosztu naprawy per produkt nie ma go na czym oprzeć.
Ocena skutków regulacji podaje, ilu przedsiębiorców w Polsce naprawia towary z załącznika II. Liczby pochodzą z ogólnodostępnej bazy firm, więc traktujemy je jako rząd wielkości. Dla sprzedawcy telefonów i tabletów wniosek jest czytelny: rynek serwisów, na który mógłby przerzucić naprawę, jest w tych danych niemal niewidoczny.
Co mówią handel i producenci
W konsultacjach publicznych stanowiska złożyło jedenaście organizacji. Izba Gospodarki Elektronicznej upomniała się o sklepy internetowe: platformy obsługują znaczącą liczbę reklamacji dziennie w pełni zautomatyzowanymi systemami i przepisy powinny wprost potwierdzać, że obowiązek informacyjny można wykonać cyfrowo, przez systemowe checkboxy, okienka albo automatyczne komunikaty transakcyjne. To dokładnie ta zmiana, którą trzeba zrobić w formularzu reklamacyjnym i w szablonie odpowiedzi, niezależnie od tego, czy poprawka wejdzie do ustawy.
Konfederacja Lewiatan uderzyła w dwa punkty: dublowanie sankcji, bo za ten sam czyn firma płaci karę administracyjną, a osoba kierująca odpowiada za wykroczenie, oraz zbyt krótkie vacatio legis. Jej słowami: „Zaproponowany w projekcie ustawy termin 14 dni na wejście w życie nowych obowiązków dla przedsiębiorców jest niewystarczający z punktu widzenia prawidłowego wdrożenia nowych regulacji.” Serwis prawny dla sprzedawców Prokonsumencki.pl radzi aktualizować procedury reklamacyjne i przeszkolić obsługę klienta zawczasu, a przy formularzu naprawy przypomina, że przez co najmniej 30 dni jego ważności nie można zmienić warunków, w tym ceny.
Ocena skutków regulacji nazywa skalę: obowiązek informacyjny obejmie około 250 tysięcy podmiotów prowadzących 318 tysięcy sklepów, obowiązek naprawy około 3 040 producentów, importerów i dystrybutorów.
Nasze zdanie i plan dla sklepu RTV/AGD
Dodatkowy rok nie jest karą dla sklepu, tylko zmianą rachunku. Do dziś naprawa była tańszym sposobem zamknięcia reklamacji, więc dział reklamacji wybierał ją odruchowo. Od wejścia ustawy odruch przestaje wystarczać: dla produktu, który wraca często, drugi rok odpowiedzialności może kosztować więcej niż nowa sztuka, a dla produktu trwałego naprawa zostaje tańsza. Kto ma dane o zwrotach per produkt, zrobi ten rachunek w arkuszu; kto ich nie ma, będzie decydował na wyczucie, tylko drożej.
Zgadzamy się z Lewiatanem w sprawie 14 dni. Proces reklamacyjny to formularz, szablony maili, instrukcja dla obsługi i osobna ścieżka w magazynie dla sztuk po naprawie i odnowionych; dwóch tygodni na to nie starcza, zwłaszcza gdy ogłoszenie przypadnie na szczyt sezonu. Dlatego terminy niżej liczymy od dziś, nie od publikacji ustawy. I jedno zastrzeżenie do liczb z OSR: skoro urząd znajduje w bazie firm szesnastu naprawiaczy telefonów, to państwo nie widzi tego rynku, a nie, że go nie ma. Dla sprzedawcy wniosek jest ten sam: serwis trzeba mieć umówiony wcześniej, nie szukać go przy pierwszej reklamacji.
U nas na hali reklamowany sprzęt wraca na stanowisko kontroli zwrotów, dostaje lokalizację kwarantanny i czeka na decyzję sklepu; wydanie do serwisu i wysyłka sztuki zamiennej to dwa zwykłe zlecenia. Sztuki odnowione wymagają tylko osobnego statusu w systemie i osobnej półki. Jak to wygląda w praktyce, opisujemy na stronie o obsłudze zwrotów i reklamacji w magazynie, a specyfikę sprzętu domowego na stronie o fulfillmencie małego AGD.
Plan dla działu reklamacji sklepu RTV/AGD:
- Do 30 września 2026: lista dziesięciu najczęściej reklamowanych produktów z ostatnich 12 miesięcy, a przy każdym koszt naprawy (kurier w obie strony, serwis, czas) i koszt wymiany (nowa sztuka, kurier, odbiór).
- Do 31 października 2026: tekst informacji o wyborze między naprawą a wymianą i o dodatkowych 12 miesiącach, wpięty w formularz reklamacji i w szablon pierwszej odpowiedzi, tak jak proponuje e-Izba. Do tego umowa z serwisem dla kategorii, które sprzedajecie najwięcej.
- W dniu przyjęcia projektu przez Radę Ministrów (plan rządu: do końca września 2026; stan na karcie projektu w RCL): porównanie wersji rządowej z projektem z 20 sierpnia, zwłaszcza vacatio legis i przepisu przejściowego.
- Przed sezonem świątecznym: osobny status i lokalizacja dla sztuk odnowionych i wracających z serwisu, żeby wymiana na odnowiony nie skończyła się wysyłką takiej sztuki jako nowej.
- Dzień ogłoszenia w Dzienniku Ustaw plus 14 dni: od tej daty każda nowa sprzedaż podlega nowym zasadom; wcześniejsze umowy idą po staremu, więc przez dwa lata dział reklamacji pracuje na dwóch regulaminach.
Źródła
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1799 z 13 czerwca 2024 r. w sprawie wspólnych zasad promujących naprawę towarów, Dz.U. UE L z 10 lipca 2024 (art. 4, 5, 15, 16, 22, załącznik II)
- Rządowe Centrum Legislacji, karta projektu UC154 „Projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw” (wnioskodawca: Prezes UOKiK; etapy: uzgodnienia 21.07.2026, KRMC 24.08.2026, Komitet do Spraw Europejskich 11.09.2026)
- Projekt ustawy z 20 sierpnia 2026 r., wersja skierowana na Komitet do Spraw Europejskich (art. 1 pkt 3–6: art. 43b ust. 2, art. 43c ust. 4, art. 43d ust. 1a, 4a i 4b, rozdział 5d kary; art. 6 i 7)
- Ocena Skutków Regulacji projektu UC154, wersja na Komitet do Spraw Europejskich (pkt 4: podmioty, na które oddziałuje projekt; źródło liczb do wykresu)
- Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, pozycja UC154 (planowany termin przyjęcia: III kwartał 2026; przykład z pralką)
- Izba Gospodarki Elektronicznej, uwagi do projektu UC154, 2 lipca 2026
- Konfederacja Lewiatan, stanowisko w konsultacjach projektu UC154 (uwaga 14 do art. 7: vacatio legis)
- Prokonsumencki.pl, „Prawo do naprawy (R2R): co zmieni się dla sprzedawców internetowych”, 16 czerwca 2026
- Dziennik Gazeta Prawna, „Naprawisz sprzęt i zyskasz dodatkowy rok ochrony. Jest projekt zmian w prawach konsumenta”, 15 czerwca 2026
- Munipro.pl, „Sprzęt zepsuł się na gwarancji? Projekt UC154 daje konsumentom nawet rok dodatkowej ochrony”, 29 lipca 2026
